|
A
|
B
|
C
|
CHE
|
D
|
E
|
F
|
|
[a]
|
[be]
|
[ce]
|
[che]
|
[de]
|
[e]
|
[efe]
|
|
G
|
H
|
I
|
J
|
K
|
L
|
LL
|
|
[ge]
|
[hache]
|
[i]
|
[jota]
|
[ka]
|
[ele]
|
[elle]
|
|
M
|
N
|
Ñ
|
O
|
P
|
Q
|
R
|
|
[eme]
|
[ene]
|
[eñe]
|
[o]
|
[pe]
|
[cu]
|
[erre]
|
|
S
|
T
|
U
|
V
|
W
|
X
|
Y
|
|
[ese]
|
[te]
|
[u]
|
[uve]
|
[uve
doble ] |
[equis]
|
[i griega]
|
|
Z
|
||||||
|
[zeta]
|
| Informacje o literze Ñ | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Ñ jest jedyną literą alfabetu hiszpańskiego niespotykaną w innych językach. W słownikach i encyklopediach zawsze należy ją umieszczać zaraz po n (traktować jakby to była litera n). Jej odpowiednikiem w języku polskim jest zbitek liter ni, rzadziej ń. |
||||||||||||||||||||||||||||
| Informacje o literach Ch i Ll | ||||||||||||||||||||||||||||
|
Dwuznaki Ch i Ll są częściami alfabetu, pomimo tego, że składają się z dwóch liter. Od 1994 w słownikach i encyklopediach należy je umieszczać tak, jakby nie były literami. |
||||||||||||||||||||||||||||
| Informacje o literach K i W | ||||||||||||||||||||||||||||
|
Litery K i W są normalnymi częściami alfabetu, jednak ich występowanie jest bardzo ograniczone. W praktyce można je spotkać tylko w wyrazach pochodzenia obcego, takich jak karate i whisky. |
SAMOGŁOSKI AKCENTOWANE
W pisanym hiszpańskim, podobnie jak we francuskim, występują samogłoski ze znaczkami akcentowania - kreską w prawo nad literą. Umieszcza się je w miejscach, gdzie powinienen pojawiać się akcent, ale tylko w słowach, w których normalnie pada on na inną sylabę. Dodatkowo jest on umieszczany w wyrazach, których znaczenie w wymowie zależy od użytego tonu.
Hiszpańskie samogłoski z akcentem:
|
A
|
E
|
I
|
O
|
U
|
|---|---|---|---|---|
|
á
|
é
|
í
|
ó
|
ú
|
Na marginesie warto też wspomnieć, że w języku hiszpańskim dwie samogłoski stojące obok siebie są często uważane za jedną sylabę. Dotyczy to następujących kombinacji liter: ai, au, ei, eu, oi, ou, ia, ie, io, iu, ua, uo, ui
|
.
|
Kropka
|
El punto
|
|
,
|
Przecinek
|
La coma
|
|
;
|
Średnik
|
El punto y coma
|
|
:
|
Dwukropek
|
Los dos puntos
|
|
""
|
Cudzysłów
|
Las comillas
|
|
( )
|
Nawias okrągły
|
Los paréntesis
|
|
[ ]
|
Nawias kwadratowy
|
Los corchetes
|
|
¿ ?
|
Pytajniki
|
Los signos de interrogación
|
|
¡ !
|
Wykrzykniki
|
Los signos de exclamación
|
|
-
|
Dywiz - łącznik
|
El guión
|
|
...
|
Trójkropek
|
Los puntos suspensivos
|
|
A
|
wymowa tak jak polska litera a. (el alma, alto) |
|
B
|
wymawiamy jak polskie b na początku wyrazów, po pauzie, po literze m. (el barco, ambas) W pozostałych przypadkach b wymawiamy pomiędzy polskim b i w tworząc szczeline między wargami, jest to "b szczelinowe". (el árbol) |
|
C
|
generalnie wymawiane jest jak polskie k, gdy występuje przed spółgłoskami oraz samogłoskami a, o, u ( ca wymawiamy ka, co wymawiamy ko, cu wymawiamy ku) (la casa, cuando) Natomiast w przypadku gdy po c występują samogłoski e, i i tworzą zestawienia wyrazów ce, ci wymawiamy je jak angielskie th w wyrazie think (by otrzymać odpowiedni dzwięk należy umieścić język między zębami) |
|
CH
|
obecnie nie jest już literą alfabetu, a jedynie zestawieniem spółgłosek mających swoje charakterystyczne brzmienie. Hiszpańskie ch wymawiamy pomiędzy polskim cz, a ć. Brzmienie to jest podobne do brzmienia x w języku rosyjskim . (chaleco,cheque,cuchara,chica) |
|
D
|
w większości przypadków d wymawiane jest jak tzw. "d szczelinowe", powstaje ono w momencie gdy powietrze wypuszczamy z ust przez niewielką szczelinę znajdującą się pomiędzy czubkiem języka, a górnymi zębami. Wyjątkiem są przypadki gdy d występuje na początku wyrazu oraz po spółgłoskach l i n wtedy wymawiamy je poprostu jak polskie d. Szczególnym przypadkiem wymowy litery d w języku hiszpańskim jest sytuacja gdy występuje ono na końcu wyrazu gdzie wymawiane jest bardzo słabo lub praktycznie się go nie wymawia. (dinero) Uwaga! D znajdujące się na końcu wyrazu, najczęściej jest nieme np. usted wymawiamy uste Jednak w okolicach Madryta przyjeło się, że jest wymawiane jak hiszpańskie z (angielskie th w wyrazie think) np. Madrid czytamy Madirth. |
|
E
|
gdy występuje w sylabie otwartej (tj. nie zakończonej spólgloska) jak również w sylabach zamknietych przed d, m,n,s, z wymawiane jest w sposób przypominający francuskie é w wyrazie bébé lub angielskiego e w wyrazie ten. (lee, pared, esto, pez, siempre) Natomiast w pozostałych przypadkach tzn. w większości sylab zamkniętych jak również w sylabach otwartych występujących na początku wyrazu przed r i rr wymawia się je tak jak polskie e. |
|
F
|
jak w języku polskim |
|
G
|
generalnie wymawia się jak w języku polskim, jednak istnieją pewne wyjątki od tej reguły. Najczęściej spotykanym wyjątkiem jest sytuacja gdy g występuje przed samogłoskami e, i tworzy wtedy złożenia ge, gi które wymawiamy odpowiednio jak polskie he, hi (h jest tutaj gardłowe) np. gente wymawiamy jak hente , ginecólogo jak hinecologo. Gdy po g występują samogłoski a,o,u wymawiamy je tak jak polskie g np. el gato czytamy el gato |
|
H
|
w jezyku hiszpańskim jest nieme i nie wymawiamy go w 99% przypadków. Wyjątkiem jest jego występowanie w grupie hue na początku wyrazu gdzie czytamy je jak g. |
|
I
|
czytamy jak polskie i. Gdy występuje nad nim akcent czytamy jak ij, np. el día czytamy jak polskie el dija. |
|
J
|
wymawiamy jak polskie h gardłowe, bardzo charczące. (joven) |
|
K
|
wymowa jak w języku polskim, jednak sama głoska występuje w języku hiszpańskim bardzo rzadko, np. w wyrazach zapożyczonych z języka greckiego. |
|
L
|
wymawiamy jak w języku polskim |
|
LL
|
podobnie jak CH do niedawna uważane za jedną z liter alfabetu jest obecnie złożeniem dwóch spółgłosek l. LL wymawia się je najczęściej pomiędzy polskim j, ź. W krajach Ameryki Południowej takich jak Urugwaj czy Argentyna jego wymowa jest twardsza zbliżona do ź, ż. |
|
M
|
czytamy tak samo jak polskie m. |
|
N
|
czytamy tak samo jak polskie n. |
|
Ñ
|
czytamy jak polskie ń. |
|
O
|
czytamy jak polskie o. W większości przypadków występuje wymowa zamknięta, natomiast wymowa otwarta jest stosowna w sylabie zamkniętej, gdy wyraz rozpoczyna się na ro, przed rr, ge, gi, j. Wymowa otwarta występuje również pomiędzy a i r lub l gdy o jest akcentowane, np ahora. |
|
P
|
wymawiamy jak w języku polskim (el pelo, el puerto) Uwaga! Wyjątek stanowi występowanie p na początku wyrazu przed spółgłoską s. P jest wtedy nieme. |
|
Q
|
wymowa podobna do polskiego k. W języku hiszpańskim występuje w grupach que, qui które wymawiamy pomijając u jako odpowiednio ke, ki. |
|
R
|
wymawiane w sposób bardzo podobny do polskiej wymowy r, aczkolwiek hiszpańska wymowa jest znacznie mocniejsza, bardziej wibrująca szczególnie gdy występuje jako podwójne rr oraz gdy r znajduje się na początku wyrazu lub po spółgłoskach l, n, s. (correr czytamy jak korrer) |
|
S
|
wymawiane jest podobnie jak w języku polski. Niekiedy zamiast s stosuje się wymowę zbliżoną do sz lub z. (el suelo) |
|
T
|
wymowa tej głoski odpowiada wymowie polskiego t. (tarde) |
|
U
|
wymawiane jak w języku polskim. Uwaga! U nie jest nigdy wymawiane w grupach „gue”, „gui” (odpowienio ge, gi) oraz „que”, „qui” (odpowiednio ke, ki). Sytuacja ta niedotyczy wyrazów zapożyczonych gdy nad u znajdują się dwie kropeczki tak jak ma to miejsce w języku niemieckim. |
|
V
|
wymawiamy podobnie jak hiszpańską literę B. Dźwięk jest tutaj pośredni między b i w. |
|
W
|
litera ta występuje jedynie w wyrazach pochodzenia obcego np. el whisky, el western i wymawia się jak angielskie w. |
|
X
|
wymawiamy jak w języku angielskim. (el texto czytamy el teksto) |
|
Y
|
wymowa bardzo zbliżona do hiszpańskiego LL (patrz wyżej) czyli wymowa pomiędzy j a ź. Gdy występuje jako spójnik wymawiamy krótko jak polskie i, natomiast na końcu wyrazów jak polskie j. |
|
Z
|
wymawiamy podobnie do angielskiego th w wyrazie think. W hiszpańskiej Andaluzji, na Wyspach Kanaryjskich oraz w Ameryce Łacińskiej wymawia się jak s. |