Hiszpańskie znaki i polska klawiatura

Wywołanie hiszpańskich znaków z klawiatury jest możliwe poprzez wybranie języka klawiatury Hiszpańskiego w systemie Windows w Pasku języka. Następnie przydatny może być układ znaków na hiszpańskiej klawiaturze zamieszczony poniżej:

By uzyskać znaki hiszpańskie korzystając z polskiej klawiatury możemy także wykorzystać tablice znaków ASCII gdzie dla poszczególnych liter należy wykonać następujące czynności:

á	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0225 z klawiatury numerycznej
é	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0233 z klawiatury numerycznej
í	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0237 z klawiatury numerycznej
ó	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0243 z klawiatury numerycznej
ú	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0250 z klawiatury numerycznej
ñ	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0241 z klawiatury numerycznej
ü	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0252 z klawiatury numerycznej
¿	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0191 z klawiatury numerycznej
¡	Wciskamy Alt, a następnie trzymając go wpisujemy ciąg liczb 0161 z klawiatury numerycznej

---

TABELKA Z POLECENIAMI POD MAC OS

á	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę e, puszczamy klawisze i wybieramy a.
é	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę e, puszczamy klawisze i wybieramy e.
í	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę e, puszczamy klawisze i wybieramy i.
ó	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę e, puszczamy klawisze i wybieramy o.
ú	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę e, puszczamy klawisze i wybieramy u.
ñ	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę n, puszczamy klawisze i wybieramy n.
ü	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy literę u, puszczamy klawisze i wybieramy u.
¿	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy SHIFT i ?.
¡	Wciskamy Option, trzymając go wystukujemy liczbę 1.

Idiomy hiszpańskie

ale najadłem się strachu!	¡qué susto me llevé!
aż mi ślinka cieknie!	¡se me hace la boca agua!
biały jak śnieg	blanco como la nieve
brać kogoś pod włos, żartować z kogoś	tomarle el pelo a alguien (potocznie)
brak mu piątej klepki	le falta un tornillo (potocznie)
broń obosieczna	arma de doble filo
budować zamki na lodzie	hacer castillos en el aire
bujda na resorach!	¡eso es un cuento chino! (potocznie)
być bardzo zdenerwowanym	tener los nervios de punta
być bezczelnym	tener mucha cara (potocznie)
być czyimś oczkiem w głowie	ser la niña de los ojos de alguien
być czyjąś prawą ręką	ser el brazo derecho de alguien
być dumnym jak paw	hincharse como un pavo real
być głupim jak but	estar loco de remate, estar tonto de capirote
być na bieżąco	estar al día, estar al. corriente de algo
być na fali (potocznie)	estar en la onda
być nierozgarniętym	tener pocas luces
być szalonym [mieć świra]	estar como una regadera
być w negliżu [w bieliźnie]	estar en paños menores
być w pieskim humorze	estar de un humor de perros (potocznie)
być w złym humorze	estar de mala uva (potocznie)
być zwariowanym	estar loco de atar
całkowicie [na sto procent]	al cien por cien
cały i zdrowy	sano y salvo
chcieć to móc	querer es poder
chować kogoś pod kloszem	tener entre algodones a alguien
ciągnąć kogoś za język	tirarle de la lengua a alguien
co go ugryzło?	¿qué mosca le ha picado?
co łaska (potocznie)	la voluntad
czas to pieniądz	el tiempo es oro
czuć się zbytecznym [niepotrzebnym]	estar de más
czysty jak łza	limpio como una patena
czytać między wierszami	leer entre líneas
darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby	a caballo regalado no le mires el diente
do góry nogami	patas arriba
do trzech razy sztuka	a la tercera va la vencida
dobrowolnie	por las buenas
dolewać oliwy do ognia	echar aceite/leña al fuego
dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie	tanto va el cántaro a la fuente (hasta) que al fin se rompe
drogo mi za to zapłacisz	eso me lo vas a pagar muy caro
dusza człowiek	un pedazo de pan
figa z makiem!	¡naranjas!, ¡ni hablar!
gęsiego	en fila india
głowa do góry!	¡anímate!, ¡ánimo!
głupi jak but	tonto de capirote
guzik mnie to obchodzi	me importa un comino/un rábano/un pepino
habit nie czyni mnicha	el hábito no hace al monje
jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki	por arte de magia
jaki ojciec, taki syn	de tal palo tal astilla (de tal padre tal hijo)
jechać na gapę	ir de gorra, ir de pollizón
jeden wart drugiego	son tal para cual
jedna jaskółka nie czyni wiosny	una golondrina no hace verano
jednym pociągnięciem	de un tirón
jest chudy jak szkielet	está hecho un esqueleto
jest zerem (do niczego)	es un cero a la izquierda
kłaść uszy po sobie	agachar/bajah las orejas
kojarzyć fakty	atar cabos
kompletny wariat	loco de remate (potocznie)
koniec wieńczy dzieło	el fin corona la obra
kopalnia wiedzy	mina de información
kość niezgody	la manzana de la discordia
kosztować majątek	costar un ojo de la cara (potocznie)
kozioł ofiarny	cabeza de turco
krótko trzymać	atar corto
kto pierwszy, ten lepszy	el primero sale ganado
łączyć przyjemne z pożytecznym	unir lo útil con lo agradable
łamać sobie głowę	romperse la cabeza [los cascos]
leje jak z cebra	está lloviendo a cántaros
lepiej późno niż wcale	más vale tarde que nunca
lotem błyskawicy	como un relámpago
mam lukę w pamięci	se me quedó la mente
mieć coś na końcu języka	tener algo en la punta de la lengua
mieć gęsią skórkę	tener carne de gallina
mieć głowę w chmurach	estar en la luna
mieć nie po kolei w głowie	estar mal de la cabeza
mieć plecy	tener enchufe, tener palanca
mieć ponurą minę	tener cara de pocos amigos (potocznie)
mieć ściśnięte gardło	tener el nudo en la garganta
milczeć jak grób	ser una tumba
mól książkowy	el ratón de biblioteca
mówić ciągle o tym samym	estar siempre con la misma canción
na głowę, na osobę	por barba (potocznie)
na golasa	en cueros (potocznie)
na jedno wychodzi	viene a ser lo mismo
na łonie natury	en el seno de la naturaleza
na oścież (przymiotnik: parzysty)	de par en par
na własną rękę	por su propia cuenta (potocznie)
na wszelki wypadek	por si las moscas (potocznie)
nadstawiać ucha	aguzar las orejas
nadstawić ucha [pilnie słuchać]	prestar oídos
natrzeć komuś uszu	calentarle las orejas a alguien
natura ciągnie wilka do lasu	la cabra tira al monte
ni stąd, ni zowąd	de buenas a primeras
nic mnie to nie obchodzi	me importa un comino
nic nie rozumiem	no entiendo ni torta (potocznie)
nie cierpię go	me cae gordo (potocznie)
nie ma mowy!	¡ni hablar!
nie ma o czym mówić!	¡no tiene importancia!
nie mogę na niego patrzeć	no puedo verle ni en pintura (potocznie)
nie owijać w bawełnę	no andarse con rodeos
nie taki diabeł straszny, jak go malują	no es tan feo diablo como lo pintan
nie wszystko złoto, co się świeci	no es oro todo lo que reluce
nieszczęścia chodzą parami	las desgracias nunca vienen solas
nudzić się jak mops	aburrirse como una ostra
obiecywać złote góry	prometer el oro y el moro
od stóp do głów	de pies a cabeza
odpukać w niemalowane drzewo	tocar madera
oka nie zmrużyłem przez całą noc	no pegué ojo en toda la noche
ona jest kłębkiem nerwów	está hecha un manojo de nervios
orzeł czy reszka?	¿cara o cruz?
palce lizać	es para chuparse los dedos
pańskie oko konia tuczy	el ojo del amo engorda el caballo
pasować jak ulał	venir como anillo al dedo
pękać ze śmiechu	reventar de risa
pełną parą	a todo tren
pierwszy rzut oka	a primera vista
płakać jak bóbr	llorar como una Magdalena
po burzy świeci słońce	después de la tempestad, buen tiempo
po nitce do kłębka	por el hilo se saca el ovillo
pod moim nosem	en mis propias narices (potocznie)
pół biedy!	¡menos mal!
połknąć haczyk	morder [picar] el anzuelo
pomyśleć	darle al coco
popaść w kłopoty, czuć się zakłopotanym	verse en un aprieto
poruszyć niebo i ziemię	remover cielo y tierra
powtarzać coś jak papuga	repetir algo como un loro
pozory mylą	las apariencias engañan
prędzej czy później	tarde o temprano
prosić o gwiazdkę z nieba [żądać rzeczy niemożliwych]	pedir peras al olmo
przebrać miarę	pasarse de la raya
przespać się z problemem [sen przynosi dobrą radę]	consultarlo con la almohada
przyjąć (coś) za pewnik	dar por sentado
przyjemnych snów	que sueñes con los angelitos
raz dwa, w jednej chwili	en menos que canta un gallo
robić coś po wariacku	hacer algo a lo loco
robić dobrą minę do złej gry	poner a mal tiempo buena cara
robić wielkie oczy	poner unos ojos como platos
robić z kogoś balona (potocznie) [nabijać się z kogoś]	tomarle el pelo a alguien
rozmyślać, pracować głową	comerse el coco
rzucać kłody pod nogi	poner trabas
ściany mają uszy	las paredes oyen
siedzieć z założonymi rękami	estar con los brazos cruzados
śmiać się do rozpuku	reírse a carcajadas
śmiertelnie blady (potocznie)	blanco como el papel
spać jak kamień	dormir como un tronco
spać spokojnie	dormir a pierna suelta (potocznie)
spocząć na laurach	dormirse en los laureles
stać na wysokości zadania	estar a la altura de las circunstancias
stracić orientację [zagubić się]	perder el norte
ten się śmieje, kto się śmieje ostatni	ríe mejor quien ríe el último
to bardzo dobry człowiek	es un pedazo de pan
to bardzo łatwe	esto es coser y cantar
to dziecinnie proste	es un juego de niños
to jasne jak słońce	está más claro que el agua
to nie ma nic do rzeczy	eso no viene a cuento
to się rozumie samo przez się	ni que decir tiene
trząść się jak galareta	estar hecho un flan (potocznie)
twardy jak skała	firme como una roca
typ spod ciemnej gwiazdy	un individuo con muy mal aspecto, un tipo sospechoso
ubawić się po pachy	divertirse a base de bien
udawać głupiego	hacerse el tonto
upiec dwie pieczenie na jednym ogniu	matar dos pájaros de uno tiro
uratować się w ostatniej chwili	salvarse por los pelos (potocznie)
urwać się z choinki	caerse de la luna
ustatkować się	sentar la cabeza
w głowie mi się to nie mieści	eso no me cabe en la cabeza
w mgnieniu oka	en un abrir y cerrar de ojos
w złym tonie	fuera de tono
wiedzieć coś z dobrego źródła	saber algo de buena fuente [de buena tinta]
wiele hałasu o nic	mucho ruido y pocas nueces
wiercipięta	culo de mal asiento
włosy stają mu dęba na głowie	se le ponen los pelos de punta
wolnoć Tomku w swoim domku	cada cual es rey en su casa
wpaść na kogoś	darse de narices con alguien (potocznie)
wpaść w czyjeś sieci [w pułapkę]	caer en las redes de alguien
wstać lewą nogą	levantarse con el pie izquierdo
wtykać nos [wtrącać się]	meter las narices en algo (potocznie)
wtykać nos w cudze sprawy	meter las narices en algo
wyprowadzić kogoś z równowagi	sacar de quicio a alguien
z całą pewnością	a ciencia cierta
z całego serca	de todo corazón
z otwartymi ramionami	con los brazos abiertos
z wielkim trudem	a duras penas
z zimną krwią	a sangre fría
za darmo, bezinteresownie	por amor al arte
za jednym zmachem	de un tirón
za zamkniętymi drzwiami	a puerta cerrada
zaciskać pasa	apretarse el cinturón
zacisnąć pasa	apretar el cinturón
zacząć od zera	partir de cero
zaczerwienić się jak burak	ponerse (colorado) como un tomate
zamęczać gadaniem (próbować przekonać kogoś)	comerle el coco a alguien
zamknąć się w swej skorupie	meterse en su caparazón
zaślepiony gniewem	ciego de ira
zawracać głowę (potocznie)	dar la lata
zawsze robi to, na co ma ochotę	siempre hace su santa voluntad
złamać komuś serce	partirle el corazón a alguien
zostawić kogoś na lodzie	dejar plantado a alguien
żyć jak pies z kotem	vivir como perros y gatos
żywy portret ojca [wykapany ojciec]	es el vivo retrato de su padre

Podstawowe dane o języku hiszpańskim

Oznaczenia Kodowe:

Kod SIL: SPN

ISO 639-1: es

ISO 639-2: spa

Populacja:

28,173,600 w Hiszpanii, co stanowi 72.8% całej populacji (1986). Populacja osób mówiących językiem hiszpańskim jako pierwszy język na całym świecie: 322,200,000 do 358,000,000 (1999 WA), oraz 417,000,000 włączając w statystykę język hiszpański jako drugi język (1999 WA).

Region Występowania języka Hiszpańskiego:

Centralna i południowa Hiszpania oraz Wyspy Kanarysjkie. Językiem Hiszpańskim posługują się również ludzie w 43 innych krajach świata: Andorra, Argentyna, Aruba, Australia, Belgia, Belize, Boliwia, Kanada, Spain and the Canary Islands. Also spoken in 43 other countries including Andorra, Argentina, Aruba, Australia, Belgium, Belize, Bolivia, Canada, wyspy Kajmany, Chile, Kolumbia, Costa Rica, Kuba, Dominikana, Ekwador, El Salvador, Gwinea Równikowa, Finlandia, Francia.

Alternatywne nazwy określające język hiszpański:

ESPAÑOL, CASTELLANO, CASTILIAN, SPANISH (po angielsku)

Występujące Dialekty języka hiszpańskiego

ANDALUSIAN, MURCIAN, ARAGONESE, NAVARRESE, CASTILIAN, CANARY ISLANDS SPANISH, AMERICAN SPANISH.

Komentarz:

Język hiszpański posiada 89% zgodności leksykalnej z językiem portugalskim, 85% z językiem Katalońskim, 82% z językiem włoskim, 76% z językiem Sardyńskim, 75% z językiem francuskim, 71% z językiem rumuńskim.

Występowanie języka hiszpańskiego i dialekty w Hiszpanii

Poniżej przedstawiamy mapkę państw w których używa się języka hiszpańskiego jako języka urzędowego lub jednego z języków urzędowych.

Hiszpański jest jednym z oficjalnych języków ONZ, Unii Afrykańskiej oraz Unii Europejskiej.

Hiszpański ma też wielu użytkowników w takich krajach jak Andora, Antyle Holenderskie, Belize, Filipiny, Izrael, Kanada, Maroko, Stany Zjednoczone, Trynidad i Tobago. Hiszpańskim mówi się też na Gibraltarze i w Saharze Zachodniej. Jest on również nauczany w szkołach w każdym kraju Unii Europejskiej, jak i również w szkołach na każdym kontynencie. We Francji ok. 70% młodzieży uczy się języka hiszpańskiego., podobnie rzecz się ma we Włoszech.

Jest kilka istotnych różnic pomiędzy dialektami hiszpańskiego używanymi w samej Hiszpanii i w hispanojęzycznej Ameryce. Za standard ogólnokrajowy Hiszpanii przyjmowana jest wymowa północnokastylijska (chociaż nie zaleca się użycia słabych zaimków, ani ulegania zjawisku językowemu zwanemu laismo, czyli zamiany rodzajnika le na la).

Hiszpanie osiedlający się na kontynencie amerykańskim przynieśli ze sobą własne regionalizmy. Stąd u różnych narodowości i grup etnicznych można dziś znaleźć różne akcenty. Typowa dla Ameryki Łacińskiej, tak jak i dla Andaluzji, jest wymowa zwana seseo, polegająca na wymowie c (przed e oraz i) oraz z jako s. Otóż fonem /θ/ (przedniojęzykowo-zębowa szczelinowa, zapis w notacji IPA) obecny w europejskim kastylijskim, zanikł w jego amerykańskiej wersji, zastąpiony przez /s/. Na przykład: /θ/ w słowach ciento, caza wymawiane jest jak /s/, tak jak np. w ser, casa.

Tradycyjnie, w hiszpańskim występował fonem /ʎ/ (palatalna lateralna), w piśmie wyrażany przez ll. Zanikł na większości obszarów Ameryki, z wyjątkiem dwujęzycznych obszarów, na których mówi się w keczua lub w innych językach rdzennych Ameryki, posiadających ten fonem w swojej fonetyce. Obecnie zanika także w Hiszpanii, ale podobnie: z wyjątkiem dwujęzycznych obszarów języka katalońskiego lub innych języków, w których obecne jest /ʎ/.

Na większości obszarów fonem ten upodabnia się do /j/. Zjawisko to nazywane jest yeismo. W argentyńskim dialekcie rioplatense /j/ i /ʎ/ są na ogół wymawiane jak /ʒ/ (palatalna dźwięczna szczelinowa), w sposób zbliżony do polskiego ź. Zjawisko to nazywa się žeismo.

Między językiem hiszpańskim używanym w Hiszpanii a jego południowoamerykańskimi dialektami występują też różnice gramatyczne. Najważniejszą jest zakres użycia czasów. W Ameryce Południowej znacznie rzadziej niż w Hiszpanii używa się czasu preterito perfecto, który często zastępowany jest czasem preterito indefinido. Poza tym rozpowszechnione jest też (zwłaszcza w Urugwaju, Argentynie i Chile) użycie (archaicznego w Hiszpanii) zaimka vos na oznaczenie drugiej osoby liczby pojedynczej (i użycie w tej osobie specjalnej nie występującej w odmianie hiszpańskiej końcówki fleksyjnej czasownika) oraz zanik drugiej osoby liczby mnogiej, zastępowanej osobą trzecią (ustedes).

Na ogół sądzi się, że sprawy języka hiszpańskiego są regulowane przez RAE (Real Academia Española). W rzeczywistości trudno jest ustalać kształt języka dekretami, ale RAE, wraz z 21 innymi akademiami językowymi, ma znaczący, zachowawczy wpływ

DIALEKTY

źródło: http://wikipedia.pl